Cụ Trần Doãn Đạt dạy con trai

Hôm nay chủ nhật, ngồi đọc một số lời dạy của cổ nhân để sửa mình. Có câu sau của cụ Trần Doãn Đạt dạy con trai tôi thấy ý nghĩa nên lưu ở đây. Nguyên văn như sau:

“Hữu thức phi nan, nan thức đáo

Vô danh bất hoạn, hoạn danh phù”.

Nghĩa đại khái của câu trên là:

- Để biết điều gì đó [hoặc lĩnh vực gì đó] thì không khó, khó ở chỗ biết tường tận, thấu đáo.

- Ở đời, không có danh tiếng [hoặc chức vị] là điều bình thường, không phải là hoạn nạn. Cái hoạn nạn ở chỗ danh hão, danh không tương xứng với thực tài.

Câu thơ được viết trong bối cảnh con trai của cụ Trần Doãn Đạt là Trần Bích San thi đỗ Tam nguyên lúc mới 26 tuổi. Hàng xóm biết tin đến chúc mừng rất đông. Thay vì tỏ ra mãn nguyện về thành quả của con trai, cụ Trần Doãn Đạt buồn rầu và than: "Tổ tiên tôi tu nhân tích đức có được là bao, thế mà bây giờ con tôi lạm hết, hỏi dòng dõi sẽ còn gì?" (*). Hàng xóm về hết, cụ viết bài thơ "Gửi con", trong đó có hai câu nêu trên.

Hoàng Tuân (04/06/2017)

---

Chú thích:

(*) Lê Hoài Nam (2010), Nhớ Cổ Mai Trang,
 http://chimviet.free.fr/truyenky/lehoainam/lhnn058_nhocomaitrang.htm, Truy cập ngày 04/06/2017

• Tweet
• Share
• Share
• Share
• Share